In het Krijt-tijdperk, zo'n 65 tot 140 miljoen jaar geleden, was de Sinai grotendeels bedekt door een ondiepe zee. Aan het eind van het Tertiair, 2 miljoen jaar geleden, botsten de continenten van Europa en Afrika tegen elkaar. De Sinai brak hierbij van het vaste land af. De aardkorst spleet open, en vulde zich met water. Bij de Sinai splitst die breuk zich in twee takken: de Golf van Suez en de Golf van Aqaba. Tijdens dit proces kantelde het Sinai-gebied: de zuidpunt en het oostelijk deel kwamen omhoog, en vormen nu het hooggebergte van de zuidelijke Sinai. Grote stukken koraalrif kwamen hierdoor boven zeeniveau te liggen.

Geologisch gezien

Geologisch gezien is de Sinai hierdoor in drie gebieden in te delen.

1) Het noorden bestaat voornamelijk uit zandduinen en afzettingen uit het Kwartair. Het is een redelijk homogeen landschap, redelijk vlak en uniform. Richting zuiden komen er steeds meer kalksteenrotsen voor, die in de Krijt-periode zijn ontstaan. Nog zuidelijker ligt de Gebel Maghara bergrug van zo'n 700 m hoogte, die uit nog ouder kalk- en zandsteen uit het Jura-tijdperk bestaat.

2) Zuidelijk van de Gebel Maghara begint het centrale deel van de Sinai. De hoogvlakte el Tih neemt een groot deel hiervan in. Het centrale deel bestaat uit rotsformaties uit het Kwartair, afgewisseld door kalksteenrotsen uit het Tertiair en witte kalksteenrotsen die in de Krijt-periode zijn ontstaan. Op de el Tih hoogvlakte kun je uitgestrekte vlakten aantreffen met vuurstenen, van geelgroen tot donker gekleurd, en hier worden dan ook veel door mensen gemaakte voorwerpen uit de steentijd gevonden, zoals speerpuntjes en messen. Aan de zuidkant van de hoogvlakte vormen de witte krijtrotsen de geologische afscheiding naar het zuidelijke deel van de Sinai. Deze zone met valleien wordt doorsneden door verschillende wadi's, droge rivierbeddingen. Deze lopen in principe van oost naar west, om uiteindelijk af te wateren in ofwel de Golf van Suez, of de Golf van Aqaba. Afhankelijk van de richting van de berghellingen, en de steensoort waaruit deze bestaan, komt het voor dat een Wadi "gedwongen" van noord naar zuid loopt, zoals bv Wadi Watir.

3) In de zuidelijke Sinai vind je geen kalk- en zandsteen, maar vooral rotsen van graniet (rood-tinten) en basalt (grijs-zwart) die in het pre-cambrium zijn ontstaan. Dit zijn vulkanische gesteenten, in tegenstelling tot kalk- en zandsteen, wat afzettingsgesteenten zijn. Aan de westkant wordt dit gebied begrenst door uitgestrekte vlakte (vlakte van Qa) met rotsformaties uit het Kwartair. Deze rotsformaties bestaan hoofdzakelijk uit fossiele koraalriffen.

Wij zullen ons hier verder concentreren op de zuidelijke Sinai. Niet omdat het midden (en in mindere mate het noorden) niet interessant zijn, maar simpelweg omdat deze niet toegankelijk zijn. De overheid staat in deze gebieden niet toe dat je buiten de bestaande wegen gaat.

Opvallend in de zuidelijke Sinai zijn de volkomen waterpas gelaagde terrassen, en de klippen van rood graniet en gneis (graniet wat onder hoge druk is omgezet). Deze zijn vermoedelijk ontstaan door prehistorische meren waarvan het waterniveau niet altijd hetzelfde was. (foto!)

De zuidelijke Sinai is niet symmetrisch voor wat betreft de ligging van de hoogste bergpieken. Als je het gebied van noord naar zuid in tweeen deelt, dan liggen 7 van de tien hoogste bergen ten westen van die scheidingslijn, en de andere drie er ongeveer bovenop.

De meest indrukwekkende berg is waarschijnlijk Gebel Serbal (2060 m). Deze berg bestaat uit 5 pieken van graniet, met verschillende lagen van harder en donkerder gekleurd gesteente. Er wordt vaak gedacht dat dit de berg is waar Mozes zijn 10 geboden heeft ontvangen, maar over het algemeen wordt toch aangenomen dat dit bij Gebel Musa moet zijn geweest. Vanaf Gebel Serbal kijk je uit over een van de mooiste oases van de Sinai: die van Wadi Feiran.

De Gebel Zebir is met 2642 meter de hoogste berg. Ook hiervan is gedacht dat dit de berg was waar Mozes de 10 geboden ontving. Deze berg bestaat uit drie pieken van dooraderd donker gekleurd syenitic graniet, en wordt ook wel het "St Catharina cluster" genoemd. Vanaf deze berg kun je alle andere hoge pieken van de Sinai zien, zowel als de Golf van Suez en de Golf van Aqaba.

Gebel Musa (2285 m) is de berg waarvan algemeen wordt aangenomen dat dit Mount Sinai uit de bijbel is. Deze berg bestaat uit rose tot rood syenitic graniet. De omgeving van deze berg is een van de relatief waterrijkste gebieden van de Sinai. De verschillende paden en zelfs trappen die deze berg opgaan vergen hierdoor veel onderhoud: jaarlijks spoelen er delen weg.