De beouienen
die nu in de Sinaï leven zijn afstammelingen van mensen die tussen de 14e
en 18e eeuw vanaf het Arabisch schiereiland naar dit gebied zijn getrokken. Ze
wonen er dus nog maar relatief kort. Volgens Arabische traditie zijn alle bedouienen
afstammeling van 2 stammen: de Yemenis uit de bergen van zuidwest Arabië,
of de Qaysis uit noord en centraal Arabië. Zelfs nu nog kunnen bedouienen
met trots vertellen van welke van deze stammen zij afstammen. In alle landen waar
bedouienen leven, vormen zij de armste bevolkingsgroep, maar ze zijn enorm trots
op hun manier van leven, en vinden het de meest pure Arabisch-Islamitische levenswijze.
Tot voor heel kort bestond hun leven uit het trekken door
de woestijn, op zoek naar plekken waar het vee kon grazen. De producten die het
vee opleverde, melk, vlees, wol, werden verkocht op lokale markten in de oases.
Eigendom van land bestond niet, want elke stam stelde de grond en waterbronnen
voor de hele stam beschikbaar. De stammen in de zuidelijke Sinaï behoren
tot de allerarmsten. Er zijn nu nog stammen die nauwelijks tot geen contact met
de buitenwereld hebben. Door hun eeuwenlange isolatie en armoede zijn ze echte
experts geworden van het gebied waarin ze leven. Ze kunnen bv aan de hand van
rotsformaties ondergrondse waterbronnen vinden en weten precies welke planten
eetbaar of geneeskrachtig zijn. Er zijn nog maar erg weinig
bedouienen die nu nog leven zoals hun voorvaderen, al bestaat de stammenstructuur
nog steeds. De ouderen zijn nog wel analfabeet, maar de jongeren kunnen vrijwel
allemaal lezen en schrijven. De meesten wonen in een betonnen huis, trekken niet
meer de woestijn door, en hebben een auto als vervoermiddel. Kamelen hebben ze
nog wel, maar die worden voornamelijk gebruikt voor toeristen. Het gidsen van
toeristen is overigens iets wat ze al eeuwen doen: al tijdens de opkomst van de
Islam boden ze hun diensten aan pelgrims aan die door de woestijn trokken, op
weg naar heilige plaatsen. Van oudsher hebben bedouienen nooit aan landbouw gedaan.
Dit vonden ze beneden hun waardigheid, en het paste uiteraard ook niet in hun
nomadische levensstijl. Nu de meesten een min of meer vaste woonplaats hebben,
zijn ze ook begonnen met het telen van groenten, en fruit (voornamelijk dadelpalmen). De
vrouwen zorgen nu voornamelijk voor het huishouden en voor de kinderen. Toen ze
nog door de woestijn trokken waren er veel meer taken voor de vrouwen. Ze waren
bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het afbreken en opzetten van de tent, en voor
het zoeken van brandhout. Dit gaf hen de gelegenheid met anderen in contact te
komen en een eigen sociaal leven te hebben. Tegenwoordig zitten de meeste vrouwen
en oudere meisjes voornamelijk thuis. De mannen hebben nu vaak baantjes in de
kustplaatsen, in het toerisme, of werken als gids in de woestijn. Regelmatig worden
er relaties aangegaan met Westerse vrouwen, wat binnen de stam meestal niet welkom
is. Ondanks de grote veranderingen in hun levensstijl de
afgelopen jaren, verlangen de meeste bedouienen terug naar het leven in de woestijn.
De mannen die in de kustplaatsen werken trekken zich regelmatig een paar dagen
terug, om tot rust te komen. "To clean the head" zoals ze zelf zeggen.
Het leven is misschien makkelijker geworden, of in elk geval sneller, maar de
veranderingen zijn zo snel gegaan dat de impact nog niet helemaal duidelijk kan
zijn. Land wat altijd in bezit van bedouienen is geweest, is door de overheid
afgenomen en aan buitenlandse investeerders in de toeristenindustrie toegewezen.
Het wordt steeds moeilijker voor bedouienen om aan werk te komen, omdat arbeidskrachten
uit Egypte de voorkeur krijgen. Op veel plaatsen mogen ze niet meer vissen, en
zo zijn er nog veel meer voorbeelden. De laatste tijd zijn er gelukkig steeds
vaker geluiden te horen dat de bedouienen en hun cultuur niet mogen ontbreken
in de ontwikkelingsplannen van de Sinaï. In de ogen van de overheid was dit
lange tijd een bevolkingsgroep waar geen rekening mee hoefde te worden gehouden.
Men lijkt nu tot inkeer gekomen, en met name in de National Parks worden steeds
vaker projecten opgezet waarbij bedouienen betrokken zijn. |